الشيخ باقر شريف القرشي ( مترجم : محمدرضا عطائى )
155
حياة الإمام الهادي ( ع ) ( تحليلى از زندگانى امام هادى ع ) ( فارسي )
بد به جا آورد جزايش بمانند آن است و اين مردم ستم نمىشوند . » [ 1 ] و نيز فرموده است : « روزى كه هر كه خوبى كرده ، حاضر ببيند ، و هر كه بدى كرده است ، آرزو كند ، كاش ميان او و كار بد ، مسافت دورى بود و خداوند شما را از ( عذاب ) خود برحذر مىدارد . » [ 2 ] و فرموده است : « امروز است كه هر كس پاداش عمل خود را ببيند ، امروز ستمى در كار نيست . » [ 3 ] . اين آيات محكمات ، جبر را نفى كرده و هر كس را كه به جبر معتقد باشد مردود مىشمارد ، و نظير اين آيات در قرآن مجيد بسيار است كه ما به اختصار بسنده كرديم تا نامه طولانى نشود ، توفيق با خداست . امام عليه السّلام ، صورت روشنى از جبر را مرحمت كرده و مفاسدى را كه بر اعتقاد به جبر مترتب است بيان داشته كه از جمله پيامدهاى روشن آن نسبت ظلم و جور به خداوند است - كه خداوند بسى برتر از آن است - وانگهى امام عليه السّلام ، يك بار براى بطلان جبر به آيات كريمهء قرآن استدلال فرموده و بار ديگر به دلايل وجدانى كه هيچ جاى جدال و ترديد ندارد ، و به دنبال آن آيات كريمهاى كه بروشنى دليل بر مسئوليت خود انسان است در برابر گناهانى كه مرتكب مىشود و او در مقابل عملش محاسبه مىگردد و با وجود آن كه خداوند اراده و اختيار را بر او ارزانى داشته و بر هيچ عملى او را مجبور نكرده است بر گناهان خود مؤاخذه مىشود به اين ترتيب كه انسان به دليل انتخاب و اختيار خلاف خود مرتكب بدى و گناه شده است . سپس امام هادى عليه السّلام - پس از بطلان جبر - به بطلان تفويض پرداخته و مىفرمايد :
--> [ 1 ] سورهء انعام / 160 . [ 2 ] سورهء آل عمران / 28 . [ 3 ] سورهء مؤمن ( غافر ) / 17 .